Мары ӹлӹмӓш гишӓн первиш кино

Ти кином 1928-29 ивлӓ лошты симайымы витнӹ.
Пиш шукым мары халыкын тӹнӓмшӹ ӹлӹмӓш гишӓн ӓшӹндӓрӹктӓ.
Цилӓлӓн тидым анжалаш келеш ылнежӹ - чоте йӓнгӹм аварта...

https://www.youtube.com/watch?v=o3T4eT_zh8A

Кынам дӓ кыце ти кином ӹштенӹт?
Тидӹ гишӓн тиштӹ лыдаш лиэш: http://xn--80afuoop2g.xn--p1ai/2016/02/%D1%87%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%82-%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%88-%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B%D0%BD/

Мӹнер амашвлӓ

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Шӹм иӓш кытла ыльым векӓт кынам Лия-ӓкӓм сек пӹтӓриш гӓнӓ мӹньӹм сагажы Мӹрзӓнӓй гӹц Йыл алыкыш нӓнгеш. Тевеш махань ӓшӹндӓрӹмӓшвлӓ вуй кӧргеш перегӓлт кодыныт...
Ыржа ныр, ӓнгӹсӹр ялгорны... Кок верц вуйта кӱкшӹ олым пичӹ мӓмнӓм пызӹрӓш цаца... Сар ыржа лошты незершуды (василёк) пеледӹшвлӓ кловойын чӱктӓлт колтат... Ыржавуйвлӓ мардежеш ламаялтыт дӓ кӓпемӹм пышкыт-цӹгӹлтӓлӓт...
Трӱк ыржа пичет вуйта ямын кеш — мӓ тура неркӓштӹ, кӱкшӹ Кырык Сирӹштӹ уже шалгенӓ! Анзылнем, йӹр-йӹрвеш, ӧрт кеӓш лиэш - махань кого, пӓлӹдӹмӹ мулӓндӹ пачылт лӓктӹн. Пиш кого кымдем!!! Тӱня! Пӧртӱ!...
Сӹнзӓм кымдан шӓрен, цилӓ велкӹлӓ вуйым сӓрен, тӹ пачылтшы кымдемӹм мӹнь кӧргӹшкем вуйта шӹшкӹн пырташок цаценӓм. Вӓр гӹцӓт тӓрвӓнен кердтелам...
Ыжар алык вуйта ялем лӹвӓцок тӹнгӓлӹн цилӓ монгырыш шӓрлӓлтӹн-аварген-кымдаэмӹн дӓ мӹндӹркӹ шиӓнгшӹ Йыл гач ванжен ынгылыдымы Кожла сирӹшкӹлӓ шылен-пырен-ямын...
Кырык лапышты Изи Шӹндӹр сола пӹзӹрнен шӹнзен. Томавлӓ кӱшӹц спичкӓ короплявлӓ гань изилӓ чучыныт. Тошты левӓшвлӓ ыжар садывичӹвлӓ гӹц кайын ӧлицӓвлӓм пӓлдӹртенӹт...
Сола шайылны кого алык тӹнгӓлӹн — кушкын шагалшы шуды мардежеш тангыжлаок коэштӓлтӹн, уала тӹшкӓвлӓ тӹштӹ-тиштӹ пӹцкӓтӓ-ыжар аран цымыргенӹт, йӹлгӹжшӹ йӓрвлӓ ӓйӹнӓлтшӹ вӹдкорнывлӓм пӹчкеден Йыл векӹлӓ лӓктӓш цаценӹт...
Тидӹ воксьок пӓлӹдӹмӹ тӱня ылын, татырин-ӹмӹрет годшы, таманяр тӹжем и вашт перегӓлтшӹ. Тенге гӹнят ти мулӓндӹ пиш нӹжӹлгӹлӓ чучын, вуйта мӹнь шачмемшенок тидӹм выченам! «Аяр сӹнзӓм йӹмӹктӓрӓ, шӹшӹл утлаок йӹрвӓш.» - Г. Матюковскийӹн ти шамакжы пиш келшен анжыктен шӱмем кӧргӹштӹш лиӓлтмӓшӹм... Дӓ тагачат, пел курым эртӹмӹк, ӹнянен ынгылем — тӹ кечӹн вуйта тамахань йозы мӹньӹм пачылтшы тӱня доно мужедӹн ушнен шӹндӹшӓт изи йӓнгемӹм ӹлӹжтӹш. Курым вашт ӹнде нӹжӹлгӹ Кырык Сир тылип кӧргӹштем пӹслӓнӓ дӓ мӹньӹм яратен ӹрӹктӓ...
Коэштшӓлшӹ алык мыч, вӓрӹн-вӓрӹн, тамахань ош савыц лаштыквлӓ кайыныт. Вуйта мӹнер рӓднӓвлӓ мардежешэт аварген кузат... Лия-ӓкӓм ик техень вӓрӹм анжыктышат: «Тӹвеш! Тӹштӹ Мӹрзӓнӓй алыкна, ужат? Куакиэтын амашыжат тӹ амашвлӓ лошты ошемеш!» - маньы. Вара кидӹм виктен Картук-алыкым, Кыльыкал-алыкым, Мӓмӹке-алыкым, дӓ вес сола алыквлӓмӓт анжыктыш...
****************************
Кырык Сир сола ӹлӹзӹвлӓ шуды ӹштӹм жепӹн Йыл дон Шур алыквлӓ мыч мӹнер амашвлӓм кӓренӹт, дӓ тӹш кок-кым ӓрняэш цилӓ йиш керӓл хӓдыр доно ӹлӓш ванженӹт. Тӹ амашвлӓм ӹшке ыргенӹт итӹн мӹнер гыц. Мӹнержӹмӓт цилӓ кырык мары вӓтӹвлӓ-папивлӓ-ӹдӹрвлӓ тонышты ӹшке коэнӹт. Шукы пӧртвлӓшток кого комы станвлӓ шошым векӹлӓ мӹнерӹм коаш тӹнгӓлӹнӹт. Тоннаат, ӱӓрня паштекок агыл вӓл, вӓскӓ гӹц тошты станым пыртат ыльы. Вара ӓвӓм дон папам церот дон, пӹцӹк якте, «шуша дон мадын» шӹнзенӹт...
Йӓмдӹ рӓднӓвлӓжӹм вӓтӹвлӓ лым пуалтемвлӓэш, каремвлӓ мыч шӓренӹт — ошемдӓш манын. Аяр лӹвӓлнӹ ты рӓднавлӓэт таманяр кечӹ киэныт, пуалтем кӧргӹш лымым шылатен валенӹт. Кынамжы лым ганьок ошем шӹнзӹнӹтӓт мӓ мадмаш годым мӹнер вӹк кыдал лӓктӹннӓ дӓ трӱк шагалшы ечӹ гӹц пуалтемӹш шынгалтына ыльы... Ечӹнажӓт кынамжы кӹрӹн кен...
(пакыла лиэш...)

Теве мӱ, а теве киш (ямак)

Ондрин Валька

Тотвлӓ улы шукы йиш
(Ну-ка толай, толай тиш)...
Пӓлӹ, канден йӹлмӹм лиш:
Теве мӱ, а теве киш.

Мӱм яратат вет цилӓн,
Пурак сага лин пӱлӓ:
Мӱжӹ тотлы, тотлы ач-
Миэн-мин кач дӓ кач.

Кишӹжӓт мӱ ганьок лач,
Ти пуракшымат-йӓ пач:
Мам йыштылат вара пиш-
Тотлы агыл, манат, киш?

Тенге-тенге вет шольы,
Молнамат техень ыльы...
Веремӓэт улы гӹнь,
Шайыштам ямакым мӹнь.

***********

Тидӹ тагынамок ылын,
Ик шӹргӹштӹ мӧскӓ ӹлен:
Кого, кӹрӓн, лаштра мижӓн,
Лепкӓ -ош тамгаан ижӹ.

Келесӓлӓш келеш лӹмӹн,
Шӹргӹ тидӹ ылын шкӹмжӹн.
Тӹдӹ веле лач когожы-
Седӹндоно ач кугижӓ.

Лишкӹлӓ кынам ашкедеш,
Шӹлок йӹле, вик кышкедеш.
Вольык моло: ӱшкӱж-ышкал
Шӹргӹ лошкы итӓт ташкал.

Кашктеш шкӹмжӹн вӓржӹ мычкы
(Ужмык, шукын йӓнгжӹ йӹчкӓ),
Кок ял вӹк шагалеш- лӱдӹш!
...Мӧскӓ мӱм яратен кӱдӓш.

Шӹнзеш мӱкш пушӓнгӹ ражыш
(Кӧргӹштӹжӹ выля яжо),
Мӱм намалыт мӱкшвлӓ йӹле-
Мӧскӓн чоте йӓнгжӹ йылен.

Мыгыл-мугыл куза кӱшкӹ,
(Мӱкшвлӓ аран шӹнзӹт шӱшкӹ...)
Шӹшкеш лапам ражын ӓнгӹш,
Тамам мӧскӓ тӹштӹ шӓнгеш.

Вара тотлым лыктеш кылен,
Лапа гӹцшӹ нӓлеш нылен...
Тенге качкеш тӹдӹ шукым-
Ӱлӹц тӓгӱн колеш юкым:
-Эй,Михала, анжы тишкӹ,
Ит шӹдешкӹ, толам лишкӹ!-
Сасла тамаханьы мары
(Шкежӹ шимӹ, ӱпшӹ сары).

Мӧскӓ тӹш анжалеш туран
(Яра кӹзӹт эче пуры):
- Мам тӹнь сӓрнӹлӓт шӹргӹштем,
Анжы, вӹкет вот тӹргештем?!
-Иток-иток- манеш эдем,-
Мӱм вет мӹнят,-манеш,- кӱдем,
Анжен-анжышымат шукы,
Ти пӓшӓштӹ шотет укеш...

Тенге вет келесен пуа
( Мӧскӓ шке пӓшӓжӹм шуа):
- Ма тӹлӓнет келеш,- манеш,-
Каштат тиштӹ мӹнгеш-анеш?!

Ӹлен мары шӹргӹ сага,
Лӱдшӹ моло когон агыл.
Шке шаяжым пакы виктӓ
(Шанен толын мӧскӓм чиктӓш):
-Колыштыма-йӓ Михала,
(Мӧскӓ кӱшӹцӹнжӹ вала),
Ӓлмӓ, линӓ тосвлӓ ӹнде-
Мӱ пуракым тӹлӓт шӹндем!
Мам тӹнь тиштӹ ясыланет,
Теве ӓтӹ циц тӹлӓнет!

Мӧскӓ пӹлӹштӹнгӹш шӱлӓ,
Лачокатыш каеш мӱлӓ.
- Яра, лижӹ тидӹ тенге,
Линӓ коктын ӹнде тӓнгвлӓ.
Мам тӓрешӹжӹ-не вычет,
Мам ӹндежӹ тӹньӹ кӹчет?

Мары шалга тодын укшым,
Вара попа: "Кӹчем мӱкшӹм..."
-"Мӱкшӹм?"- Мӧскӓ шамде ӧреш,
Попашат мам ак мо тореш.
- Мӱкшӹм-мӱкшӹм,- манеш эдем,-
Попемӹш, мӱм мыштен кӱдем.
Мӱкшвлӓ тӓреш- мӱӓн пурак,
Нӓ, мӹнят вет ылам пуры!

Мӧскӓ ӓтӹм кидӹш кыча,
(Кышты тишец яжом вычаш):
-Поктыл кашток окмак мӱкшӹм,
Ӹлат тама тӹньӹ йӱкшӹ...

Йойын вӹкӹ-вӹк анжалыт.
Яра. Тенгелӓн "пынзалыт".
Ӧрӹн колтенӹт вӓк кожвлӓ,
Тенге линӹт нӹнӹ тосвлӓ.

Мары шке пӓшӓжӹм пӓлен,
Ак акшт шӹргӹ мыч тӹхӓлӓ.
Шӹжӹм тӹдӹн суртшы велнӹ
Погыналтын изи чельнӹк.

Шке шамак гӹц шӹлӓш малын,
"Тӓржӹм" мӧскӓлӓн намалын.
Мӧскӓ кандымжым перегӓ:
"Телӹм,-шана,-лиэш шергӹ".

Тырхен ак керд соикток вет,
Когонок аздара "тотлет":
Тенге ик пуракым пачы,
Нылал анжыш- шамде качы!
Ижӹ веле тама пӓлӹ-
Йӓктӹ кишӹм тӓреш нӓлӹн...
"Малын тӹнӓм шӹм тӹргештӹ-
Пӧрӹктенӹт шке шӹргӹштӹ!"

Пӹтӹрнӓлтеш, костан, шӹдӹн
(Коденӹт ородеш тӹдӹм),
Киш пураквлӓм кӹшкӓ-ташка!
... Ма техеньӹ?! Ак керд ашкед...

Кычен мӧскӓм киш яралын
(Тидӹм марына оролен).
Кидӹштӹжӹ рицӓк тум гӹц:
- Пуэм!,- манеш,- лепкӓ лу гӹц!

Лишкӹ имним шыпшеш, шӹртнен,
(Аравашты- пичӹ кӹртнин),
Мӧскӓн шӱш тӹргештӓ шӧргӹш:
-Пыры, Михалаэм, кӧргӹш!

Чиктӓ вуйышкы мешӓкӹм-
Тенге анжыкта масакым!
Шыпштен кеӓ шке солашкы,
Вара йӓрминкӓ халашкы!

Ужат тӹнь техеньӹм кышты?
Мары тенге ӹштен тӹштӹ:
Мӧскӓм вик выжален йӓллӓн
Таманяр тӹжем тӓнгӓлӓ.

Тенге ылын, тенге шольы,
Тек шӹргӹштӹ каштеш вольык.

Ямак худа, ямак яжо-
Колында ма тидӹм тӓжӹ?..

Ондрин Валька, "Чарли" книгӓ гӹц, (Йошкар-Ола,2008)

Йылымбал

(Шӹргӹ пурлыквлӓ - 3)
Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Йӓктӹ — Кырык Сир халыклан сек керӓл пушангӹ курым вашт ыльы дӓ кызӹтжӓт когон керӓл ылеш. Цилӓ сола пӧртвлӓ йӓктӹ преня гӹц чангымы ылыт. Дӓ кӹрпӹц томавлӓжӓт йӓктӹде строялт кертделыт — седрӓ, левӓш, кӹдежвлӓ дӓ эче шукы кӧргӹш дӓ тӱнӹш вӓрвлӓ йӓктӹ ханга дон брусвлӓ гӹц ӹштӹмӹ ылыныт.
Ӓшӹндӓрем ӱштӹ телӹм солана марывлӓ имни дон тиреш арален кужы пренявлӓм Йылымбал гӹц шыпштент кандат ыльы. Преня тӹнгвлӓм тирӹш пиштӓт, а вӹцкӹжрӓк мычашвлӓжӹм - пӧцӓнгыш. Тӹ возывлӓ когон кужы ылыныт — лач кӹзӹтшӹ фуры машинӓ кытанок векӓт.
Ти пӓшӓм Кырык Сир хресӓньвлӓ телӹм вел ӹштенӹт. Ик-кок ӓрняэш тоцышты лӓктӹн кеӓт — тама йиш качкышым нӓлӹт, тирӹш шуды арам шуат, фуфайкы выц кужы тылыпым чиэн шӹндат дӓ имним лыпшалын йож лоэш шылен ямыт... Иктӹ паштек весӹ, лу-луатовӹц имни тир моло иквӓреш кеӓт ыльы...
Вара, 1960-шы ивлӓ паштек, имни вӓреш тӹш трактырвлӓ дон каштыныт. Трактыр (ДТ-54) тиржӹ лу имни тир нӓрӹ преням канден кердӹн векӓт, а вара эче силанрак ДТ-75 трактыржы луатвӹц имни пӓшам ӹштен кердӹ сӓй. Кыдыжы тӹдӹ гӹцӓт шукым... Тевеш Ондрин Валька коментешжӹ сирӹш кыце соланан Кӱшлык ӧлицӓ вашт суасламарывлӓ пиш кого тирӹм кок трактыр дон ижӹ шыпшын Йылымбал гӹц Пошкыртыш пуралык пренявлӓм нӓнгенӹт...
Тенге вет курым гӹц курымыш Йылымбал йӓктерлӓвлӓ Кырык мары халыклан, Суасламарылан, дӓ вес Угарман монгыр ӹлызӹвлӓлан ӹлӹмӓшӹм кузыктенӹт.

Пӧрт ӹштӓш эче рехень керӓл ылын! Рехеньлӓнӓт Йылымбал купыш каштыныт. Дӓ рехеньӹм кӹрӹн -кӹрӹн, тӹдӹм вӹцкӹж йӓктӹ равывлӓэш сӓкен купышток коштенӹт. Купвлӓштеток тӹ вӹцкыж йӓктӹвлӓжӓт кушкыт ане вет. Кошкыш рехеньжӹм куп гӹц кукшы вӓрӹш лыктыныт дӓ арава дон (60-шы ивлӓ паштекжӹ машинӓ дон) Кырык Сирӹш ваштенӹт.
Тӹ жеп гишӓн пиш раскыдын Лия-ӓкӓмӹн шайыштмаш гач ӓшӹндӓрем. Изиэм годым эче икӓнӓ Мӹрзӓнӓйӹштӹ ӹшкежӓт ужынам — ньоцок пӱжӓлтшӹ имни нелӹ возым куакамын кудвичӹш шыпшын пыртыш. Араважы цицок темен шӹндымӹ - шӹнзӓш вӓржӓт укелӓ чучы. Тум вачкывлӓ, ведрӓвлӓ, йӓшӹквлӓ, мешӓквлӓ, дӓ эче тама йиш хӓдӹрвлӓ иквӓреш кӹжгӹ керем дон арава лулегӹ йӹр пидӹн шӹндӹмӹ ылевӹ...
Лия-ӓкӓм шавыр вӹлвец пыракым ӹрзӓл колтыш, ялжым йыдал гӹц сӹсӹртӹш дӓ цӓрӓ ялаок аравам йӓстӓрӓш тӹнгӓльӹ. Куакам дон коктын мӓжӓт палшышна. Вачкывлажӹ пиш нелӹ ылыныт, ай-яй! Мочна ӹш ситӓт куакам пашкуды марым сыгӹральӹ. Тӹ марын палшык дон вел тӹ вачкывлӓм арава гыц кымда ханга мыч ӱлӹк шыпшеден валтеннӓ. Иктӓжӹ уже цаклышда сӓй ма ылын тӹ вачкывлаштӹжӹ?!
Санзалтым рижӹквлӓ!!! Кожвонгы дон йӓктӹвонгы! Вес вачкывлӓжӹ пӧчӹж дон темен шӹндӹмӹ ылыныт! А рехеньжӹ уке - тӹдӹм пасна возывлӓ тӓгӱн пура кузыктым вӓрӹш нӓнгенӹт...
Анжок, Кырык марывлӓэт курымын Йылымбалкы тенге каштыныт — рехень кӹрмӹ вашт пӧчыж дон понгыжымат погенӹт. Тоцынок санзалым, вачкывлӓм нӓлӹнӹт дӓ шалгым вӓрешок поген шӹндӹмӹ рижӹкетӹм санзалтенӹт. Вес йишлӓжӹ понгым переген ат керд, ане вет!?
Пӧчӹжжӹ нимамат ӹштӹдеок тел вашт перегӓлт кердеш. Тӹ шапы мӧрӹм вачкывлӓшток, вӓскӓштӹ ӓль кӹлӓтӹштӹ урдат. Ӹшкежӓт тидӹм яжон пӓледӓ седӹ.
Лия-ӓкӓмӹн тагынамшы тӓнгвлӓжӹ, ӓль мӹндӹр родньыквлӓ, Кожламарышты ӹленӹт. Нӹнӹ дорц ӓкӓм со пӓлен кердӹн понгы дон пӧчӹж гишӓн. Кыды купвлӓштӹ яжорак пӧчӹж шачын, кыды кожла-йӹктерлӓшты рижӹк шукырак...

Шӹжӹм, и гӹц иш, изи тӹшкӓш погынен Кырык марывлӓ Йыл гач ванженӹтӓт кого Йылымбал шӹргӹш пыренӹт. Тӹштӹ шукердшен пӓлӹм сӓрӓнвлӓэш ош мӹнер амашвлӓштӹм иквӓреш цымыртен шагалтенӹт. Тӹ амашвлӓштӹ ӹленӹт, поген кандымы мӧр-понгывлӓ дон вачкывлаштӹм теменӹт, рехеньӹм (келеш гынь) куп гӹц лыктын капналенӹт.
Кыдыжы кожла солавлӓ мыч, родньыквлӓн пӧртвлӓш пыренӹт дӓ пурлык постарым вашт тӹштӹ ӹленӹт. Кынам ти традици шачын вӓл? Ой-йой, когонок перви векӓт! Кырык марывлӓ, Кожламарывлӓ, дӓ Вӹтлӓмарывлӓ курымын пиш цаткыды кӹлӹм кычен ӹленӹт витнӹ...

Сӹнзӓм чӱчӓмӓт вуйта анзыланемок ужам - шонгы кож лӹвӓлнӹ изи тыл пӹслӓнӓ — шӹкштӓ вел... Имни сынзал колта... Амаш мӹнер шим шӹргӹ лоэш тыл сотым шӓрлӓта... Шӹкш ӓнгӹр кож укшвлӓ йӹр вӹдӹлӓлт куза... Кӱш-кӱшкӹ-эче кӱшкӹрӓк... Тӹлзӹ яктеок шоэш, сарла йӹр пӹтӹрӓлтеш,.. Комбы корнеш шылен ямеш... «Кага-га-га! Ка-га-га! Ка-гак!» - мӹндӹр комбы йукым колын Лия-ӓкӓм амашыштыжы шиждеок йӹрӓлтӓлеш дӓ омыныштыжы комбывлӓ сага кечӹвӓлвекӹлӓ чонгештӓ...

Лу тӹжемӹн лин колтышна!

Пиш кого сусу шӱмемӹм ӹрӹктӓ: 10000-шӹ кырык мары тагачы сагана пижӹ!!!
Мулӓндӹ мычжы иктӓ 25000 - 40000 эдем ӹшкӹмӹштӹм "кырык марынеш" шотлат.
Тенге гӹнь ти блогым лыдшы партьы цилӓ халык гӹц 25%-45% якте кушкын кеш!!!
Тидӹ пиш шукы!
Тау цилалӓндӓ! Пиш кого тау!!!
Ти сӹнгӹмӓшӹм кырык мары тӓнгвлӓ иквӓреш труен канденӹт.
Нӹнӹлӓн, шергӓкӓн мастарвлӓлӓн, цилӓ палшышывлӓлӓн пасна келесӹнем: "Пиш когон кого тау, тӓнгвлӓ!"
Измаил Ефимов, Валентин Афанасьев (Ондрин Валька), Леонид Асланов, Витали Петухов, Валери Аликов (Валери Микор), Анатоли Ларькин, Евгения Савельева, Альбина Курилова, Ольга Микрякова, Ангелина Асланова, Тамара Петрова дӓ весӹвлӓ - цилӓланда пиш кого тау!
Яратым Кырык Сирнӓ цеверемжӹ!
Кырык мары халыкна цаткыдемжӹ дӓ цӓшан лижӹ!
Тау цилӓлӓндӓ!

Цӹрцӹк

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Ныр вашт кеӓ корны тӧр,
Карем мычкы кӱэш мӧр.
Цӓрӓ ялым нӧртӓ лывш,
Пӧрт левӓш гӹц куза шӹкш.
Кӹтӧ лӓктеш алык вӹк...
Кышкы шӹлӓт - жар цӹрцӹк!
Ӓнят тӹньӹм кычем мӹнь...
К(о)ропля кӧргӹш пиштем чӹнь
Тӓнгвлӓм вара масакланен
Тамам ӓнят ӹняндӓрем...
Ӓли Ольгын Лыкыш кенӓ,
Тӹньӹм ӓнгӹрыш чиктенӓ -
Кого пӓрдӓшӹм кыченӓ!
Ой! Парняэм! Ит пыр! Каршта!
Вӹрем патька вуйта шаршы!
Кышты вара калявач?
Тӧрлӓ мӹньӹм тӹдӹ лач...
Цӹрцӹкемжӹ кыш вар(а) кен?
Пикшлӓ тӹргӹш, ӓзӹрен!... 
.........................
Кӱшкӹ кечӹ куза пӹсӹн
Ямакемжӹ тишкӹ вӹсен...

Сӹнзӓвӹдсӹнзӓ

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Йыд вецӹн ирвекӹ шӹдӹрнат шӹдӹрвлӓ...
Тӹтӹра Шур сирӹм ӹштӹрӹш пӹтӹрӓ...
Пышкыды мӹшкӹр дон кол ошмам ыдыра...
Пыш вӹдӹм пӹчкедӓ, вешлӓ дон йышкыра...
Якшаргыш пӹл тӹрвлӓ шӓрлӓнӓт шылдырла...
Тӹтӹрӓм шалатӓт цӹтӹртен кӹдӹрвлӓ...
Ӹжӹвӹр шӹжвӹк дон хытырат пӹльдӹрлӓ...
Уала йӹлгӹжшӹ вӹдъялым тӹкӹлӓ...