КУРЫМ МЫЧ ЯЛ КОРНЫ ДОН АШКЕДӸН...

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Курым мыч ял корны дон ашкедӹн
Цӱдӓм шонем пыракым пыргедӹн...

Курым мыч Йынгы вӹд лоэш коэн
Цӱдӓм лоэм кого колла шоэн...

Курым мыч шӹргӹшкӹ кузым семӹнь
Цӱдӓм анжем ӓен пӱкш пӹркемӹм...

Курым мыч Шур алык салым жепӹн
Цӱдӓм колам - тянгыран мырыш кекӹм...

Курым мыч пышкыды лымыш вазын
Цӱдӓм шӓрлем пи дон мадын хайзин...

Курым мыч сӱӓнӹм ӓрен-кычен
Цӱдӓ гань ӱӓн меленӓм вычем...

Курым мыч Шанавӹл Кӱшкӹ кузен
Цӱдӓм лыктам тужыш вӹдӹм ружген...

Курым мыч Сарлай шӹргӹшкӹ вален
Цӱдӓм вактам пистӹм пӹчкӹн нӓлӹн...

Курым вашт кугилӓш шошым каштын
Цӱдӓм йӱӓм ош пушӓнгӹм ражтен...

Курым вашт морен кишӓм какляртен
Цӱдӓм поктем ечемӹм кашартен...

Курым вашт йыдпелӹн имним кӹтен
Цӱдӓм кӱктем турим тылыш пыртен...

Курым вашт немоткам пидӹн шӹнзен
Цӱдӓм йӓмдем шӹртӹм шыпшын-пынзен...

Курым вашт цажвычым ныр мыч кӹрӹн
Цӱдӓм таем тыгыр кӧргӹш шырен...

Курым вашт окня им нылен ражтен
Цӱдӓн тотым охоницӓш ваштем...

Курым вашт лач кӱшыц вала тирем
Цӱдӓн лӹмӹм шӓпнӹш лым дон сирем...

Курым вашт йур вӹдӹм поген вачкыш
Цӱдӓм шотлем - патькыш паштек патькыш...

Курым вашт сӹнзӓэм кӱшкӹ лӱктен
Цӱдӓм шӹлтем – кердшӹ тӹдӹ чӱктен...

.......
...
.

Курым вашт колыш эдемвлӓм ӓштен
Цӱдӓ корным паштекӹштӹ ташкем...

ПӦРТӰС ЛӸМДЕРВЛӒ

Шергӓкӓн кырык мары халык!
Теве мӓ кым книгӓм тӓлӓндӓ лыктын пиштеннӓ.
Ти книгӓвлӓм мӓмнӓн чоте лӹмлӹ землякна сирен - краевед, биолог, учёный Христофор Фокеевич Балдаев, кыдылан шукердӹ агыл 92 и темӹн шон...
Пӹтӓриш книгӓм "РЫБЫ РЕК И ОЗЁР МАРИЙСКОЙ АССР" тиштӹ лыдаш лиэш. Ти пӓшӓм сӓмӹрӹк жепӹнок Христофор Фокеевичнӓ вес МГПИ-н преподаватель дӓ ученый Пётр Григорьевич Ефремов доно сиренӹт.
А 1983-шы ин Х.Ф.Балдаевын РУССКО-МАРИЙСКИЙ СЛОВАРЬ БИОЛОГИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ лӹмӓн лымдержӹ лӓктӹн. Тӹдӹм тиштӹ анжыдок.
2012 ин лӓкшӹ МАРИЙСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ БИОЛОГИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ тиш темдӓлмӹк пачылтеш.

ТОЛДА ТОКЫНА ХЫНАЛАШ!

Ондрин Валька, Йынгы-Кушыргы

Камакана кого, кымда,
Пиш керӓлвлӓм ӹштӓш тымда.
Сусун-сусун тӹргӓ тылжы,
Ти сусужы курым ылжы.

Тотештӓлӹн ширӹм-качым,
Сӓкен анзык анзылвачем,
Падырештен турим-кавштам,
Цылан мычкы пӹсӹн каштам.

Теве келгӹвлӓм-коашвлӓм
Нӱштӹл шӹнденӓм руашвлӓм:
Лижӹ шукы сыкыр-киндӹ,
Авартыла ӓль шергиндӹ.

Тышкалт шӹцок йӹле кагыль,
Кид лӹвецӹн лӓк падкагыль,
Тотлы-тотлы меленӓвлӓм
Кӱэшт лыкдок тӓ,селмӓвлӓ.

Нӓрӓйӓлтӹн цилӓ вецӹн,
Шӹц вацакыш кыравецем.
Шукым-шукым ӹштен пуэм,
Ситӓ шелем, ситӓ ӱэм.

Ӹнде пӓшӓн перке каеш,
Эх, ӹндежӹ лиэш паяш!
Толда тидӹм-йӓ анжалаш,
Толда токына хыналаш!

(Ондрин Валька, "Чарли"(Йошкар-Ола,2008) книгӓ гӹц, 48 стр.

ТОШТЫ ОВУЦА

Ай-яй кыце куштен мыштат!!! Теве анжалдок эртӹш Пеледӹш айошты тошты овуцам ӓштен пишок яжон кырык мары артиствлӓнӓ кушталтат.
Видеожым Евгения Савельева симаен.
Кого тау, тӓлӓндӓ, шотеш пиштӹмӹ Евгения!

АРВӒТӸ МЫРЫ

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Теве анжалдок-колыштдалдок Агата Смирнова, пиш талантан Москвашты ӹлӹшӹ кырыкмарын мырызы ӹмӹрет годшы "Арвӓтӹ мырым" мыралта.
Ти мыры тӱнямбал проект эртӓрӹм вашт туан халыкнан культурым Земля йӹрвеш, вес сӓндӓлӹквлӓ лоэш шӓрлӓш палшен.
Мыры гӹц пасна Агата эче Кырык Сир овуцавлӓ гишӓн, мулӓндӹн сӹлнӹлык гишӓн шайыштын, йыхнам пӓлдӹртӹш монгырвлӓм анжыктен.
Цевер ӹдӹрӓш, тевеш ӹшкежӓт арвӓтӹн косир тыгырым чиэн мыра - тидӹм ужын вескид хынавлӓ туан велнӓм яжоракын пӓлӓш тӹнгӓлӹт...

ЧАЛОМКИН. САМ СЕБЕ ПИШУ Я ЭТИ ПИСЬМА (часть четвёртая - ВОЛК)

Шергӓкӓн тӓнгвлӓ! Тевеш тиштӹ ӓшӹндӓрӹмӓшвлӓэмӹн нӹлӹмшӹ лаштыкым лыдын кердӹдӓ.
Дорогие друзья! Вот здесь вы можете прочесть четвёртую часть моих воспоминаний.
Кого тау!
Большое спасибо!

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

ЛИЭШ ЖЕРӒ УГӸЦӸН

Ондрин Валька, йынгы-Кушыргы

Шӹре - шоэ,
Мадеш коэ.
Мадеш вӹд покшалныла.
Кечӹ олен,
Шокшым поген,
Вала ӱлӹк палныла.

Кечӹ олен,
Шокшым поген,
Вала вӹд пындашышкы.
Якшарикӓн,
Пиш кужикӓн,
Шыпшылт кеш пындашыжы.

Якшарикӓн,
Пиш кужикӓн,
Йӹлгӹжӓлтеш вӹдӹштӹ.
Анжен сылык,
Вуйта тылык,
Шалгем мӹнь вӹд тӹрӹштӹ.

Анжен сылык,
Вуйта тылык,
Ӓшӹндӓрен сотыжым.
Пиш переген,
Кычен шергӹн,
Мӹлӓм пумы шокшыжым.

Кечӹ, кечӹ -
Сотыгечӹ
Малын пӹтет выртышты?
Ох, шеклӓнем,
Пӹц мӹлӓнем
Йыдын шим йӹвӹртӹштӹ.

Ох, шеклӓнем,
Пӹц мӹлӓнем
Вӹдӹн тура сирӹштӹ.
Лиэш-агеш
Угӹц шалгаш
Тиштӹ иргод ирӹштӹ?

...Шӹре-шоэ
Мадеш коэ,
Мадеш вӹд покшалныла.
Кечӹ олен,
Шокшым поген,
Вала ӱлӹк палныла.

Жеп шылдыран,
Жеп мындыра,
Тӹдӹм кердеш кӱ кычен?
Ам ли сылык,
Ам ли тылык,
Лиэш жерӓ угӹцӹн!