МОНДЫМЫ ЙОЛАСАЛ ЖЕП...

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

 

Йоласалышты 1953-54 ивлӓ лошты. Тӓнгемӹн лӹмжӹм молнденӓм...

Еласы. 1953-54 годы. Имнени друга не помню.

(сгенерировал - homiwork.com)

 

 

 

ӸЛЕТ - ВАРА

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Руш верц колен кажланенӓт
Вӹрӹм кӹшкенӓт йоктарен
Тагыш кенӓт, мам ташкенӓт
Йымым ӱжӹнӓт - аздарен...

Ӹлет - вара! Кӹзӹт агыл!
Имним ак кӹцкеп - сойток
Тӹлӓт тене кӱте кагыль...
Камакаштет шим шӹкш вел -
Тылет ак йылы - воксьок!

Ӓтят пачеш тигӹт вачкым
Пиштӓ тӹньӹм араваш
Палдыран лемӹм ат керд качкын -
Акат пачылт ышма раж...

Ӓвӓт тӱц толметӹм выча
Шкалым кӹтӓш акат ӱж
Тӹньӹм вӹдӹм кандаш кӹчӓ
Сӹнзӓвӹдет кошкен - уке
Вӹдсӹнзӓштет костан нуж...

Киэт - покшым каеш йӓрлӓ
Корнет ак кай - акат кел
Пӧрт гӹц шӹрем пышан шӓрлӓ
Ирок ак тол - шим йыд вел

Йыдын-йӱден ӹлӓт йӱкшӹн
Йӹрвеш шӓрлӓ рушнер сам
Цилӓн пиш вычат ош йӱксӹм -
Толеш шимӹ! Пыра шимӹ!
Лыпша шимӹ амасам...

Шим шылдыр дон вактеш тужын
Вӹрӓн йӓр гӹц акат лӓк
Йӹрет шӱжӹм йалшта кужым
Мӹнеретшӹ - мытыкрак...

Шӹгерлӓ мыч курныж тӹшкӓ
Шӹнзӓт! Пакы акат кеп...
Шурны писӓн шурным ӹштӓ
Вӹрӓнемеш-вӹрӓнгемеш
Пыт рушемеш марын жеп...

ЭШПАЙ ДӒ ШНИТКЕ

Тагынамок лыдынам: Андрей Эшпай Йыл мыч пырохотеш кашташ йаратен.

Да сагажы вес лымлӹ композитырвлӓм кандыштын вуйта. 

Мӹньлӓнемжӹ цилӓ СССР композитырвлӓ лошты Альфред Шнитке сек йаратымы ылеш.

Осовын шӹрен колыштам "Гоголь-сюита" дон "Мертвые души" - семвлӓжӹм...

Шанымашыштемӓт кынамжы тумаем: "Йыл мыч каштмы жепӹн, Кырык Сирнӓм ужынат ти сюитывлӓм сирен векӓт..." Чичиковетжӓт вет Мари Элышты кыдалыштын - а тенге гӹнь Гогольжы ӹшкежӓт мам вара тумаен лыктын туан велнӓ гишӓн? Кышец вуйышкыжы ти шанымаш пырен?

Яра - варарак тиды гишӓнӓт аудиом сиремӓт ӓнят лыктам... 

Image generated by Microsoft Copilot

 

РАХМАНИНОВ. ФЕШИН. СӰӒН.

РАХМАНИНОВ. ФЕШИН. СӰӒН.

Николай Рахманинов дон Николай Фешин Лос Анджелесышты вӓшлинӹт. 

(Image created by Microsoft Copilot)

(тишец нӓлмӹ - https://www.facebook.com/photo/?fbid=634185817968722&set=gm.2990392207841613)

 

ӸРВӸЖ. КОЖВАЖ. ЙЫД.

ӸРВӸЖ. КОЖВАЖ. ЙЫД.

Теве...

Кокшы аудио...

Кымшыат лиэш...

(The image generated by Microsoft Copilot)

ЙЫНГЫ. ШОШЫМ. НЕМОТКА.

ЙЫНГЫ. ШОШЫМ. НЕМОТКА 

Йара йӓ! Тырхыдай. Ӹнде изи аудио лаштыквлӓм лыктын пиштӓш тӹнгӓлӓм.

Тевеш тишец алдок тӓрвӓненӓ ӹне...

Пурым шанен. Тау! 

Пал Генай

P.S. Тевеш ӓтямӹн немоткажы ти статян ыльы. Иктӓжӹ ӓшӹндӓредӓ гӹнь немотка вурды дон тореш пандын лӹмвлӓм комментари окняшты сирен кодыдай. Эчеат тау!

КОЖВАЖ СИР

Пал Генай, Йынгы-Кушыргы

Малан мӓ ӱлӹцӹн кӱшкӹлӓ кузенӓ?
Кӱшӹцӹн ӱлӹклӓ валымла вел!
Шим пӹл гӹц валыш ош лымым мӓ ужына!
Ӱкшӹктӓ! Толеш мӓ токына тел!!!

Кӱшкӹлӓ кузымла - цаткыды лимӹлӓ!
Корныде кемӹлӓ - шӹдыр лӓкмеш!
Шим пӹлгом вашт кечӹ анзыкы мимӹлӓ!
Нелӹцӹм тырхымла мочет кеммеш!

Колына - тагышты урмыжыт пирӹвлӓ...
Тӹш кеӓш лӱдӹнӓ - ӓлдок мӹнгеш!
Йыдпелӹн сола йӹр погынат хирӹвлӓ!
Токына шӹлмӹлӓ тӹлзӹ лӓкмеш!

Пирӹм идӓ вычы! Кӹзӹток шижмӹлӓ!
Анзык вел кемӹлӓ анжен йӹрвеш!!!
Цаткыды панды дон пирӹвлам шимӹлӓ!
Поктымла пакыла шӹргӹш шӹлмеш!

Кӱшӹц кенвацмык мӓ шушырген кердӹнӓ!
Ӱлӓнок кодмыла незер гӹнят!
Ӱштӹ йыд вашт кӱшнӹ кӹлмен когергенӓ!
Ӱлнӹ тыл сага вел шокшы ӓнят!

Патыр лин вел кужы корным мӓ эртенӓ!
Ашныш пӓшӓ дон вел темеш кӹлӓт!
Шанавыл Кӱ гӹц мӓ кӱш кузен кердӹнӓ!
Кӱш веле кузыкта мӓмнӓм пӹлӓт!

.......

Ти мадмаш-мыры Кожваж Сир патырвлӓ гишӓн. Выц пачашан "Шанавӹл Кӱ" лӹмӓн либреттом сиренӓм. Пачашвлӓ ти мадмаш-мыры доно пытӓрӓлтӹт-пӹтӹрӓлтӹт. Вӹц рӓдӹ ти мыры шакталтеш-ташкалтеш опера кемӹ вашт. Малан "Кожваж Сир"? Вуйта мӧска-авӓн пирӹвлӓ ваштареш Кырык Мары патырвлӓнӓ нӹлшӱдӹ и перви Кожваж Сир алыкышты шидӓлӹнӹт. Дӓ коленӹт-пӹтеныт... Тӹнӓмшен, курым гӹц курымыш, Кырык Мары йыхна вуйта Шанавӹл Кӱ лӹвӓлӓн перегӓлтӹн ӹлӓ...